Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің қолдауымен, TechnoWomen сынды серіктес ұйымдармен бірлесіп жүзеге асырылған «IT-AIEL» жобасы Қазақстан әйелдерін ақпараттық технологиялар саласына тарту бойынша төрт жылдық жұмысының қорытындысын шығарды. 2023 жылдан 2026 жылға дейін жобаға еліміздің барлық өңірінен 21 000 әйел қатысты.
Жылдар бойынша қатысу серпіні
Ең көп қатысушылар саны 2024 жылға тура келді – 11 000-нан астам әйел. 2025 жылы бұл көрсеткіш шамамен 4 100 қатысушыға дейін төмендеді, ал 2026 жылы қайта өсіп, шамамен 5 700 әйелге жетті. Мұндай динамика жобаны кезең-кезеңімен іске асырумен және осы жылы жаңа аудитория топтарын қамтудың кеңеюімен түсіндіріледі.
Жобаның географиясы
Қатысушылардың негізгі бөлігі елдің ірі қалаларында шоғырланған. Астана 31,1% көрсеткішімен көш бастап тұр, одан кейін Алматы қаласы – 20,5%. Шымкент қаласы қатысушылардың 5,4% қамтамасыз етті. Облыстар арасында ең белсенділері – Қарағанды (4,6%), Ақтөбе (3,8%), Қостанай (3,2%), Маңғыстау (3%), Атырау (2,6%), Павлодар (2,3%), Шығыс Қазақстан (2,2%) және Солтүстік Қазақстан (1,1%) облыстары болды. Елдің басқа өңірлері де жоба қатысушылары арасында көрсетілген.
Сонымен қатар, қала және ауыл тұрғындарының арақатынасы сәйкесінше 87,5% және 12,5% құрады — жоба негізінен қалалық тұрғындарды қамтыды, бірақ ауылдық жерден келген қатысушылардың айтарлықтай үлесін де сақтады.
Қатысушылардың жас құрылымы
Ең көп қатысушылар тобы – 36–45 жас аралығы, 2 162 қатысушы. Одан кейін 28–32 жас тобы (866 адам), сондай-ақ 46–58 және 33–35 жас топтары – әрқайсысы 828 қатысушыдан келеді. 23–27 жас тобында 527 әйел, ал 17–22 жас тобында 401 қатысушы бар. Ең аз ұсынылған топтар – 58 жастан асқандар (90 адам) және 13–16 жас (46 адам). Мұндай бөліну жобаның ең алдымен еңбекке жарамды жастағы әйелдерді тартатынын көрсетеді.
Білім деңгейі
Қатысушылардың басым көпшілігі – 62,1% – жоғары білімге ие. Тағы 16,1% PhD ғылыми дәрежесіне ие, бұл жоба аудиториясының жоғары интеллектуалдық әлеуетін көрсетеді. Орта арнаулы білімі бар екенін 12,9% қатысушы, ал орта білім — 8% көрсетті.
Жұмыспен қамту
Қатысушылардың жұмыспен қамту құрылымы олардың өмірлік жағдайларының алуан түрлілігін көрсетеді. Ең көп топ — жалдамалы жұмыс істейтіндер (1 967 адам). Уақытша жұмыссыздар (1 348) және декреттік демалыста жүрген әйелдер (1 164) айтарлықтай үлесті құрайды. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандарын 734 қатысушы атап өтті, тағы 678 адам басқа мәртебені көрсетті. Студенттер — 396 қатысушы, зейнеткерлер — 39 адам.
Отбасылық жағдайы
Жоба қатысушыларының 56,9% некеде тұрады, ал 43,1% некеде тұрмайды. Жоба некеде тұрған да, тұрмаған да әйелдер арасында сұранысқа ие екенін көрсетеді.
Әлеуметтік инклюзивтілік
Жоба әлеуметтік осал топтарға да ерекше назар аударады. Сауалнаманың тиісті сұрағына жауап берген 5 748 қатысушының ішінде 38-і балалар үйінің түлектері болып табылады – бұл жобаның осал әлеуметтік топ өкілдері үшін де ашық және қолжетімді екенін дәлелдейді.
Қорытынды
«IT-AIEL» жобасының 2023–2026 жылдардағы қорытындылары Қазақстан әйелдерінің цифрлық құзыреттіліктерді дамытуға және ақпараттық технологиялар саласында кәсіби өсуге деген тұрақты қызығушылығын көрсетеді. Қатысушылардың кең географиялық қамтуы, жас топтарының алуан түрлілігі және әлеуметтік мәртебесі жобаның әйелдердің кәсіби және цифрлық өзін-өзі жүзеге асыру жолындағы маңызды қолдау құралына айналғанын растайды.